Canal & River Trust in Wales

Glandŵr Cymru a Chymdeithas Camlas Abertawe yn dathlu pen-blwydd Camlas Abertawe

Mae Glandŵr Cymru, yr Ymddiriedolaeth Camlesi ac Afonydd yng Nghymru, a Chymdeithas Camlas Abertawe’n dathlu 225 mlynedd ers sefydlu Camlas Abertawe gyda nifer o ddigwyddiadau trwy gydol 2023.

Swansea 225 anniversary

Fel camlas ddiwydiannol a adeiladwyd i wasanaethu pyllau glo, gweithfeydd haearn a gweithfeydd copr yng nghwm Tawe, am ddwy ganrif a mwy mae'r gamlas wedi chwarae rhan allweddol yn hanes y ddinas ac mae'n parhau i fod yn hafan i fywyd gwyllt ac yn dirnod yn nhreftadaeth gyfoethog Abertawe heddiw.

Ym 1981 ffurfiwyd Cymdeithas Camlas Abertawe i weithio tuag at adfer y gamlas, ac mae Glandŵr Cymru'n gweithio mewn partneriaeth â'r gymdeithas, gan reoli'r pum milltir sy'n agored i deithio ar eu hyd erbyn hyn o ddyfrffordd a fu unwaith yn 16 milltir o hyd.

Dros gyfnod o flwyddyn, mae cyfres o ddathliadau pen-blwydd yn cael eu cynnal, gyda'r prif ddathliad yn digwydd rhwng mis Ebrill a mis Medi yn Amgueddfa Genedlaethol y Glannau Abertawe lle mae arddangosfa sy'n bwrw golwg ar hanes y gamlas.

Prosiect ffilm sy'n cynnwys pedair ysgol gynradd yn ardal y gamlas sy'n adrodd ei hanes yw un o nodweddion yr arddangosfa. Mae mynediad i'r arddangosfa a'r amgueddfa'n rhad ac am ddim.

Swansea 225 anniversary exhibition National Waterfront Museum Swansea

Wrth sôn am yr arddangosfa, dywedodd Mark Evans, cyfarwyddwr rhanbarthol Glandŵr Cymru: "Rydym yn falch iawn o ddathlu 225 mlynedd ers sefydlu Camlas Abertawe, gydag arddangosfa mewn partneriaeth â Chymdeithas Camlas Abertawe yn Amgueddfa Genedlaethol y Glannau.

"Mae'r arddangosfa'n gyfle cyffrous i ymwelwyr ddarganfod rôl bwysig Camlas Abertawe dros y 225 mlynedd diwethaf. O'i gwreiddiau fel camlas ddiwydiannol a adeiladwyd i wasanaethu glofeydd, gweithfeydd haearn a gweithfeydd copr yng nghwm Tawe, i'r prosiect parhaus i adfer gweddill y gamlas, a sut, dros y cyfnod hwnnw, mae wedi bod o fudd i fywyd gwyllt a lles y bobl sy'n byw yn ei chyffiniau."

Ymhlith y digwyddiadau eraill sy'n cael eu cynnal gydol y flwyddyn i ddathlu'r pen-blwydd mae prosiect hanes llafar sy'n cynnwys atgofion o'r gamlas, teithiau cerdded treftadaeth gyda pherfformiadau gan gwmni theatr ym mis Awst, tra bydd Parc Coed Gwilym yn cynnal Parti yn y Parc ym mis Mai.

Gallwch ddarganfod mwy am y pen-blwydd drwy gydol y flwyddyn yn adran 225 mlwyddiant Abertawe ar wefan Glandŵr Cymru a gwefan Cymdeithas Camlas Abertawe.

Last Edited: 09 August 2023

photo of a location on the canals
newsletter logo

Stay connected

Sign up to our monthly newsletter and be the first to hear about campaigns, upcoming events and fundraising inspiration