Canal & River Trust in Wales

225 mlynedd o hanes camlesi yn Abertawe ar gof a chadw yn Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

Mae pobl Abertawe a'r cylch yn cael eu gwahodd i ddysgu mwy am hanes 225 mlynedd eu camlas leol mewn arddangosfa arbennig yr haf hwn.

Members of the Swansea Canal Society, local dignitaries and regional director Mark Evans

Mae Amgueddfa Genedlaethol y Glannau Abertawe yn cynnal arddangosfa ar gyfer Glandŵr Cymru (yr Ymddiriedolaeth Camlesi ac Afonydd yng Nghymru), mewn partneriaeth â Chymdeithas Camlas Abertawe, gan edrych yn ôl ar gyfraniad dylanwadol Camlas Abertawe i'r ddinas ers dwy ganrif a mwy.

Gan ddarparu llwybr trafnidiaeth gwerthfawr, ynghyd â dŵr a phŵer ar gyfer byd masnach a diwydiant, cafodd y gamlas 16 milltir ei hadeiladu i wasanaethu glofeydd, gweithfeydd haearn a gweithfeydd copr Cwm Tawe. Heddiw mae'n llwybr cerdded a beicio poblogaidd, ac mae cychod yn gallu mynd ar hyd 5 milltir ohoni. Mae Glandŵr Cymru yn gweithio gyda Chymdeithas Camlas Abertawe sy'n ymdrechu i adfer rhannau eraill o'r gamlas yn llawn.

I ddathlu'r arddangosfa, fe wnaeth Glandŵr Cymru a Chymdeithas Camlas Abertawe estyn croeso i'r Cynghorydd Graham Thomas, Arglwydd Faer Abertawe, y Cynghorydd Chris Williams, Maer Castell-nedd Port Talbot, a Mike Hedges AS, ynghyd â gwesteion eraill i ddigwyddiad arbennig yn yr amgueddfa.

Roedd disgyblion o Ysgol Gynradd Gatholig Joseff Sant ac Ysgol Gynradd Trebannws hefyd yn bresennol ar ôl cyfrannu at fideo a gomisiynwyd yn arbennig i adrodd stori'r gamlas, sydd i'w weld yn yr amgueddfa. Cafwyd perfformiad o ganeuon am y gamlas gan y grŵp roc gwerin 'The Worried Men of Gower' hefyd.

Mark Evans, regional director for Wales & South West, at the Swansea 225 exhibition

Siaradodd Liz McIvor, cyflwynydd cyfres BBC 4 'Canals: The Making of a Nation' a noddwr Cymdeithas Camlas Abertawe yn y digwyddiad. Bu Cyfarwyddwr Glandŵr Cymru, Mark Evans, a'i gydweithiwr David Morgan ac Alan Tremlett o Gymdeithas Camlas Abertawe hefyd yn sgwrsio gyda gwesteion.

Dywedodd David Morgan, rheolwr datblygu Glandŵr Cymru: "Roedd hi'n wych dathlu 225 mlynedd ers sefydlu'r gamlas gyda'n gwesteion a oedd yn cynnwys aelodau o Gymdeithas Camlas Abertawe sydd wedi gweithio'n galed ers blynyddoedd lawer i adfer y gamlas.

“Gobeithio y bydd mwy o bobl yn mwynhau ymweld â'r amgueddfa a dysgu am gyfnod pwysig yn hanes lleol Abertawe a chamlas sy'n dal mor bwysig i'r ardal hyd heddiw."

Meddai Alan Tremlett o Gymdeithas Camlas Abertawe: "Mae'r arddangosfa yn ffordd wych o adrodd stori'r gamlas. Mae'n cael ei gweld gan gannoedd o ymwelwyr â'r amgueddfa bob wythnos, gan eu haddysgu am rôl y gamlas yn hanes Abertawe, sydd lawn mor bwysig heddiw i bobl leol a'r bywyd gwyllt sy'n ei galw'n gartref."

Gallwch ddysgu mwy am 225 mlwyddiant Camlas Abertawe, a'r holl ddigwyddiadau sy'n dathlu'r achlysur arbennig hwn, ar y we.

Roedd y dathliadau arbennig yn bosib diolch i gymorth ariannol hael gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri, Cymru.

Bydd yr arddangosfa rhad ac am ddim yn para tan 17 Medi.

Last Edited: 09 August 2023

photo of a location on the canals
newsletter logo

Stay connected

Sign up to our monthly newsletter and be the first to hear about campaigns, upcoming events and fundraising inspiration